चीनलाई ट्रम्पको धम्की- इरानलाई मद्दत गरे ५० प्रतिशत भन्सार शुल्क लगाउनेछौँ

काठमाडौं, ३० चैत (२०८२) । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको तनावलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउँदै चीन र नेटो (NATO) विरुद्ध कडा टिप्पणी गर्नुभएको छ। आइतबार एक अन्तर्वार्ताका क्रममा ट्रम्पले यदि चीनले इरानलाई कुनै पनि प्रकारको सैन्य सहयोग गरेमा चिनियाँ सामानमाथि ५० प्रतिशतसम्म भन्सार शुल्क (Tariff) लगाउने चेतावनी दिनुभएको हो।

होर्मुज स्ट्रेटमा सैन्य परिचालन र नाकाबन्दी

राष्ट्रपति ट्रम्पले सोमबार बिहानदेखि इरानमाथि पूर्ण नौसैनिक नाकाबन्दी (Naval Blockade) लागू हुने घोषणा गर्नुभएको छ। अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डका अनुसार इरानी बन्दरगाहमा आउने र जाने सबै जहाजहरूलाई रोकिनेछ।

• बेलायतको साथ: बेलायत र अन्य केही सहयोगी राष्ट्रहरूले होर्मुज स्ट्रेटमा इरानले बिछ्याएका ‘बारुदी सुरुङ’ (Mines) हटाउन आफ्ना नौसैनिक जहाजहरू पठाउने भएका छन्।

• टोल विवाद: इरानले होर्मुज स्ट्रेट आफ्नो नियन्त्रणमा रहेको र त्यहाँबाट गुज्रिने जहाजले ‘रियाल’ मा टोल तिर्नुपर्ने अडान राखेको छ। त्यसको जवाफमा ट्रम्पले टोल तिर्ने जहाजलाई समेत बाटोमै रोक्ने धम्की दिनुभएको छ।

नेटोप्रति असन्तुष्टि र ‘लक्ड एन्ड लोडेड’ को चेतावनी

ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जालमा अमेरिका ‘लक्ड एन्ड लोडेड’ (आक्रमणका लागि पूर्ण तयार) रहेको बताउँदै सही समयमा इरानविरुद्ध सैन्य कारबाही हुन सक्ने संकेत गर्नुभएको छ।

• नेटोको आलोचना: ट्रम्पले नेटो राष्ट्रहरूले अमेरिकालाई आवश्यक पर्दा साथ नदिएको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गर्नुभयो। “अमेरिकाले नेटोमा भारी खर्च गर्छ तर अपेक्षा अनुसारको समर्थन पाउँदैन,” उहाँले भन्नुभयो, “यस विषयमा अब गम्भीर समीक्षा गरिनेछ।”

वार्ताको ढोका र सैन्य विकल्प

ट्रम्पले इरान अझै पनि वार्ताको टेबलमा फर्किन सक्ने विकल्प खुला रहेको बताउनुभएको छ। तर, वार्ता असफल भएमा वाल स्ट्रिट जर्नलका अनुसार ह्वाइट हाउसले पुनः हवाई आक्रमण गर्ने विकल्पमा विचार गरिरहेको छ। ट्रम्पले भन्नुभयो, “इरान अहिले निकै दबाबमा छ, उनीहरू वार्तामा आए ठीक छ, नआए पनि मलाई फरक पर्दैन।”

 विश्व अर्थतन्त्रमा हलचल: एसियाली सेयर बजार ओरालो

अमेरिकी नाकाबन्दीको घोषणासँगै विश्व बजारमा त्रास फैलिएको छ। विशेष गरी तेल आपूर्ति ठप्प हुने डरले एसियाली सेयर बजारमा सोमबार गिरावट आएको छ:

• जापान: निक्केई २२५ इन्डेक्स ०.८४% ले घट्यो।

• दक्षिण कोरिया: कोस्पी इन्डेक्स १.८३% ले ओरालो लाग्यो।

यसरी अमेरिकाले ‘होर्मुज स्ट्रेट’ मा गरेको नाकाबन्दी र चीनलाई दिएको धम्कीले विश्व राजनीतिलाई युद्धको सङ्घारमा पुर्‍याएको छ। सोमबार बिहानदेखि लागू हुने भनिएको नाकाबन्दीले मध्य-पूर्वको सुरक्षा र विश्वको इन्धन आपूर्तिमा कस्तो असर पार्छ भन्नेमा सबैको ध्यान केन्द्रित भएको छ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?