अमेरिकाको लस एन्जलस अदालतमा सामाजिक सञ्जाल प्लाटफर्महरूको डिजाइन र अल्गोरिदमलाई केन्द्रमा राखेर ऐतिहासिक सुनुवाइ सुरु हुन लागेको छ। क्यालिफोर्नियाकी किशोरी केजीएमले फेसबुक, युट्युब, टिकटक र स्न्यापच्याटजस्ता एपहरूले आफूलाई डिजिटल लत, डिप्रेसन र आत्महत्याको सोचतर्फ धकेलेको आरोप लगाउँदै मुद्दा दायर गरेपछि यो सुनुवाइ अघि बढाइएको हो। यसमा पहिलो पटक सामाजिक सञ्जालको कन्टेन्ट होइन, प्रयोगकर्तालाई स्क्रिनमा बाँधिराख्ने प्रविधि र डिजाइन संरचनामाथि कानुनी परीक्षण हुँदैछ।
वादी पक्षले सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूले जानाजानी लत लाग्ने एल्गोरिदम र फिचर विकास गरेको दाबी गर्दै उनीहरूलाई ‘सेक्सन २३०’ अन्तर्गतको कानुनी सुरक्षा लागू नहुने तर्क प्रस्तुत गरेको छ। टिकटक र स्न्यापच्याट भने मिलापत्र गरेर मुद्दाबाट बाहिरिएका छन् भने मेटा र गुगल (युट्युब) प्रतिवादीका रूपमा बाँकी छन्।
यस मुद्दालाई सुर्ती उद्योगविरुद्धको ऐतिहासिक कानुनी लडाइँसँग तुलना गरिएको छ। विज्ञहरूका अनुसार यदि किशोरी पक्षले मुद्दा जिते सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूले अर्बौँ डलर क्षतिपूर्ति तिर्नुपर्ने मात्र होइन, प्लेटफर्मको डिजाइन र एल्गोरिदममा ठूला परिवर्तन आउन सक्नेछ।
यसैबीच विश्वभर सरकारहरूले बालबालिकालाई सामाजिक सञ्जालको नकारात्मक प्रभावबाट जोगाउन उमेर सीमा र कडा नियमन लागू गर्न थालेका छन्। अनुसन्धानहरूले पनि अत्यधिक सामाजिक सञ्जाल प्रयोगले बालबालिकाको ध्यान केन्द्रित गर्ने क्षमता घटाउने, एडीएचडीजस्ता समस्या बढाउने र मानसिक स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्ने देखाएका छन्।
समग्रमा, यो मुद्दाले सामाजिक सञ्जाल उद्योगको उत्तरदायित्व, डिजिटल नैतिकता र बालअधिकार सुरक्षाका विषयमा नयाँ कानुनी र नीतिगत बहसलाई निर्णायक मोडमा पुर्याएको छ।
