The News Affairs
                                                         
  • होमपेज
  • प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम
    • कोशी
    • मधेश
    • बागमती
    • कर्णाली
    • लुम्बिनी
    • गण्डकी
  • समाचार
  • अर्थ / वाणिज्य
  • खेलकुद
  • मनोरञ्जन
  • विचार
  • स्वास्थ्य
  • अन्य
    • विजनेस
    • संस्कृति र कला
    • फोटो कथा
    • मल्टिमिडिया
  • अन्तर्राष्ट्रिय
TRENDING
  • होमपेज
  • प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम
    • कोशी
    • मधेश
    • बागमती
    • कर्णाली
    • लुम्बिनी
    • गण्डकी
  • समाचार
  • अर्थ / वाणिज्य
  • खेलकुद
  • मनोरञ्जन
  • विचार
  • स्वास्थ्य
  • अन्य
    • विजनेस
    • संस्कृति र कला
    • फोटो कथा
    • मल्टिमिडिया
  • अन्तर्राष्ट्रिय
No Result
View All Result

Logo
                                                         
No Result
View All Result

कर्मकाण्ड भन्दा पर शिवरात्रिको दार्शनिक अर्थ ।

संयम र साधनाको शिवरात्रि !


कर्मकाण्ड भन्दा पर शिवरात्रिको दार्शनिक अर्थ ।
ADVERTISEMENT

महाशिवरात्रि हिन्दु धर्ममा अत्यन्त महत्वपूर्ण र आध्यात्मिक उर्जा जागृत गर्ने पर्वका रूपमा मानिन्छ। यो पर्व मुख्यतः भगवान् शिवको आराधना, आत्मशुद्धि र तत्त्वचिन्तनसँग सम्बन्धित छ।

धार्मिक मान्यताअनुसार यस दिन शिव र शक्ति (पार्वती) को दिव्य मिलन भएको तथा शिवले सृष्टि, स्थिति र संहारको चक्रलाई सन्तुलनमा राख्ने ताण्डव शक्ति प्रकट गरेको विश्वास गरिन्छ। त्यसैले शिवरात्रि केवल उत्सव मात्र नभई आत्मअनुशासन, संयम र आध्यात्मिक साधनाको रात पनि हो।

शिवरात्रिको पूजा विधि सरल तर गहिरो अर्थयुक्त छ। प्रातःकाल स्नान गरी व्रत बस्ने, दिनभर संयम र जप–तप गर्ने तथा राति चार प्रहरमा शिवलिङ्गमा जल, दूध, दही, घ्यू, मह र बेलपत्र अर्पण गर्ने परम्परा छ।

‘ॐ नमः शिवाय’ मन्त्र जप, रुद्राभिषेक, भजन–कीर्तन तथा ध्यान यस दिनको प्रमुख साधना हुन्। यी सबै क्रियाकलापले बाह्य पूजा भन्दा बढी आन्तरिक शुद्धि, अहंकार त्याग र आत्मबोधलाई संकेत गर्छन्। शिवलिङ्गमा जल चढाउनु जीवन प्रवाहको प्रतीक हो भने बेलपत्र अर्पण गर्नु त्रिगुण (सत्व, रज, तम) माथि विजयको प्रतीकात्मक अभिव्यक्ति मानिन्छ।

स्तुति र भजनको मूल कारण पनि भक्त र भगवानबीचको आध्यात्मिक सम्बन्ध सुदृढ गर्नु हो। शिव स्तुतिमा वैराग्य, करुणा, क्षमा र समत्वको भाव व्यक्त हुन्छ।

शिवलाई ‘महादेव’ भनिनुको अर्थ उनी विनाशका देवता मात्र नभई पुनःसृष्टिका आधार पनि हुन् भन्ने हो। स्तुतिले मानवमनमा सकारात्मक ऊर्जा, साहस र आत्मविश्वास जागृत गर्छ। विशेषतः ‘शिव ताण्डव स्तोत्र’ जस्ता रचनाले सृष्टिको अनन्त गति र ब्रह्माण्डीय चेतनाको बोध गराउँछन्।

दार्शनिक दृष्टिले शिवरात्रि अद्वैत चिन्तनसँग जोडिएको छ। शिवलाई निराकार ब्रह्मको प्रतीक मानिन्छ, जसले चेतना र प्रकृतिको एकत्वलाई जनाउँछ। अन्धकारमय रातमा जाग्राम बस्नु अज्ञानमाथि ज्ञानको विजयको प्रतीक हो। यसले मानिसलाई भौतिक मोहबाट माथि उठेर आत्मचिन्तन गर्न प्रेरित गर्छ। सामाजिक रूपमा पनि शिवरात्रिले संयम, सहिष्णुता र नैतिक जीवनशैलीलाई सुदृढ बनाउने सन्देश दिन्छ।

यसरी शिवरात्रि धार्मिक आस्था, दार्शनिक गहिराइ र सांस्कृतिक एकताको संगम हो। यो पर्व केवल कर्मकाण्डमा सीमित नभई आत्मपरिवर्तन, आध्यात्मिक अनुशासन र मानवता उन्नयनको सन्देश बोकेको महत्त्वपूर्ण पर्व हो ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

तपाईको प्रतिक्रिया !

The News Affairs

The News Affairs

संबन्धित समाचार

ओखलढुङ्गामा आगलागी, ५७ लाख बढीको क्षति

ओखलढुङ्गामा आगलागी, ५७ लाख बढीको क्षति

एमाले सचिव महेश बस्नेतको चेतावनी: ‘हाम्रो आन्दोलन शिवरात्रिको आगो जस्तै हो, भर्खर झिल्का बल्दैछ’

एमाले सचिव महेश बस्नेतको चेतावनी: ‘हाम्रो आन्दोलन शिवरात्रिको आगो जस्तै हो, भर्खर झिल्का बल्दैछ’

जुम्लामा जातीय विभेद गरेको आरोपमा एक महिला पक्राउ !

जुम्लामा जातीय विभेद गरेको आरोपमा एक महिला पक्राउ !

एप्सिटन फाइल सङ्गै जन्मेको राज्यको दायित्व ।

शपथ, संसद र लोकतन्त्रको परिपक्वता: फागुन २१ को जनादेशदेखि चैत १२ को संवैधानिक यात्रासम्म ।

बलात्कार र संरचनागत असमानता विरुद्धको चुनौती: न्याय, सचेतना र कडाइ अपरिहार्य

बलात्कार र संरचनागत असमानता विरुद्धको चुनौती: न्याय, सचेतना र कडाइ अपरिहार्य

प्रदेश खारेजी र दुई तहको शासन प्रणाली प्रस्ताव गर्दै राप्रपाको घोषणापत्र ।

सामाजिक न्यायदेखि हिन्दु राष्ट्रसम्म: राप्रपाको बहुआयामिक प्रतिबद्धता ।

Natraj Technology advertisement

ताजा समाचार

पूर्वाधार विकासमा २०८२: ठूला आयोजनाको पूर्णता र रुग्ण ठेक्काको सामूहिक अन्त्य

पूर्वाधार विकासमा २०८२: ठूला आयोजनाको पूर्णता र रुग्ण ठेक्काको सामूहिक अन्त्य

इरानको चेतावनीपछि अमेरिकाले फिर्ता बोलाउन थाल्यो मध्यपूर्वका सैन्य अड्डाबाट कर्मचारी

चीनलाई ट्रम्पको धम्की- इरानलाई मद्दत गरे ५० प्रतिशत भन्सार शुल्क लगाउनेछौँ

अमेरिका–इजरायल युद्धबीच इरानको तेल निर्यात जारी, विश्व बजारमा प्रभाव ।

इजरायल-लेबनान द्वन्द्व: युद्धविरामको प्रयास र निरन्तर आक्रमण

हंगेरीमा ऐतिहासिक सत्ता परिवर्तन: १६ वर्षपछि ‘ओर्बान युग’ को अन्त्य !

स्वदेशमै गुड्नेछन् रूपान्तरित विद्युतीय गाडी : सरकारले मिलाउने भयो कानुनी जटिलता

बालेन नेतृत्वको मन्त्रिमण्डलको सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक:

पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले गोरखा–२ बाट उम्मेदवारी फिर्ता लिए, देशलाई आवश्यक व्यक्तिलाई सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता !

पूर्वप्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराई भोलि भारत प्रस्थान गर्दै, दुई विश्वविद्यालयका कार्यक्रममा प्रमुख वक्ता रहने !

Load More
  • Preeti / Unicode

© 2025 All copyrights reserved to The News Affairs | Developed By Zwicky Technology


Logo
No Result
View All Result
  • होमपेज
  • प्रदेश
    • सुदूरपश्चिम
    • कोशी
    • मधेश
    • बागमती
    • कर्णाली
    • लुम्बिनी
    • गण्डकी
  • समाचार
  • अर्थ / वाणिज्य
  • खेलकुद
  • मनोरञ्जन
  • विचार
  • स्वास्थ्य
  • अन्य
    • विजनेस
    • संस्कृति र कला
    • फोटो कथा
    • मल्टिमिडिया
  • अन्तर्राष्ट्रिय

© 2025 All copyrights reserved to The News Affairs | Developed By Zwicky Technology